Depresja – podstępna gaśnica życia

„Depresja oznacza, że każdy dzień rozpoczyna się od aktu odwagi i nadziei. Czyli od wstania z łóżka.” [1].

Ruminacje – ciągłe powtarzanie wszelkich życiowych porażek. „Utknęła w letargu własnych negatywnych myśli, bez możliwości podjęcia jakiegokolwiek działania niwelującego te myśli. Trwała w przeszłości jak w więzieniu. Obsesyjnie przetwarzała przeszłe zdarzenia i za nie się obwiniała, a nawet biczowała” [2].

„Aaron T. Beck zauważył, że depresja wpływa na trzy obszary naszego myślenia: o sobie, o świecie oraz o przyszłości. Nazwał te obszary triadą o poznawczą – my nazywamy je triadą poznawczą Becka. Jeżeli mamy depresję, to myślimy o sobie źle. Obwiniamy się o różne rzeczy, sądzimy, że zasługujemy na karę, czujemy się niegodni miłości. Depresja podpowiada nam również wiele negatywnych myśli dotyczących świata. Zaczynamy patrzeć na niego, jak na miejsce groźne i złe, uważamy, że inni nie dają nam wsparcia tylko wymagają i karzą. Dominujące w depresji jest poczucie osamotnienia i odrębności. Depresja wpływa również na nasze myślenie o przyszłości, która rysuje się tylko w czarnych barwach” [3].

„Chory w depresji doznaje uczuć podobnych do małego dziecka, które czuje się bezbronne, osamotnione, zagubione i nie jest w stanie wyrazić swojej złości do osoby, która go zaniedbała. W konsekwencji atakuje sam siebie najróżniejszymi oskarżeniami, ma do siebie pretensje o bezradność wobec własnych uczuć, pogrąża się w niekończącym się poczuciu winy” [4].

„Wzięcie się w garść, które pomaga w radzeniu sobie z przedłużającym się smutkiem, nie leży w zasięgu ich możliwości” [5].

„Depresja nie dopada nagle. Skrada się zdradziecko niczym powoli zalewająca smoła. Powoli i konsekwentnie nakręca spiralę poczucia beznadziei i bezradności. Młody człowiek z czasem przestaje się bronić i pozawala czarnym falom pochłonąć się bez reszty. Żeby nie utonąć, chory otacza się bezpieczną bańką odpierającą problemy, ale i ewentualną pomoc. Apatia i stan zawieszenia trwają, aż przez ochronny pancerz nie przedrze się pomocna dłoń. Albo czarne fale depresji.” [6].

„Depresja to więzienie, w którym znajdują się zarówno więzień, jak i okrutny strażnik” [7].

„Cierpiący na depresję, paradoksalnie, chyba najczęściej ze wszystkich chorych napotykają na brak zrozumienia ze strony innych ludzi” [8].

„Popełniłem najgorszy błąd, jaki tylko można w życiu popełnić. Zapomniałem o byciu szczęśliwym” [9].

Objawy depresji:

• poznawcze:
  • trudności z koncentracją uwagi
  • osłabienie pamięci
  • negatywny obraz siebie,
  • obniżona samoocena,
  • samooskarżenia,
  • pesymizm i rezygnacja,
• emocjonalne:
  • smutek;
  • obniżony lub obojętny nastrój;
  • anhedonia – niemożność odczuwania przyjemności, utrata radości życia (począwszy od utraty zainteresowań, skończywszy na zaniedbywaniu potrzeb biologicznych);
  • poczucie braku perspektyw na przyszłość;
  • dysforia (zniecierpliwienie, drażliwość);
• somatyczne:
  • zaburzenie rytmów dobowych (m.in. zaburzenia rytmu snu i czuwania);
  • utrata apetytu lub przeciwnie – wzmożony apetyt;
  • osłabienie oraz zmęczenie, spadek aktywności, czasem skargi na różne bóle, złe samopoczucie fizyczne;
• objawy motywacyjne:
  • amotywacja
  • spowolnienie psychoruchowe;
  • trudności z podejmowaniem decyzji.

Inne objawy występujące u chorych na depresję:

• silne zawężenie możliwości egzystencjalnych;
• brak nadziei na przyszłość;
• cierpienie psychiczne nie do zniesienia;
• ból duszy związany z niezaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych;
• nagła, impulsywna reakcja na stres;
• brak postrzeganych możliwości na poradzenie sobie z problemem;
• potrzeba „ucieczki”;
• przekonanie o byciu ciężarem dla najbliższych.

Depresja „może dotyczyć naszego sąsiada zza ściany, współpracownika, bliskiej osoby, nas samych. Szacuje się, że 10-25 procent kobiet i 5-12 procent mężczyzn zachoruje na nią w ciągu życia. Niektórych choroba doświadczy raz, jednak u większości będzie nawracać. Depresja jest zatem schorzeniem bardzo pospolitym, a za dekadę może stać się chorobą, na którą będziemy zapadać najczęściej” [11].

Zdarza się, że depresja przyjmuje postać „zamaskowaną”, warto zwrócić uwagę na obecność takich objawów jak:

• permanentne zmęczenie;
• brak energii;
• drażliwość;
• nagły lęk;
• duszności;
• trudności z podjęciem decyzji;
• bóle głowy;
• skoki ciśnienia tętniczego;
• poty;
• apatia;
• bezsenność.

Specjaliści mają trudności z wykryciem depresji maskowanej ponieważ jej symptomy są podobne do innych chorób, np. duszności, nagły lek można wziąć za objawy nerwicy, skoki ciśnienia za problemy kardiologiczne a apatię i zmęczenie oraz uporczywe bóle głowy za problemy neurologiczne. Wielokrotnie mija dużo czasu, zanim pacjenci zostaną skierowani do lekarza psychiatry.

Można wyróżnić kilka rodzajów masek, pod którymi ukrywa się depresja:

• objawy psychosomatyczne – bóle głowy, serca, pleców, karku, problemy z trawieniem, objawy kardiologiczne takie jak skoki ciśnienia, kołatanie serca lub dermatologiczne, np. swędzenie skóry;
• lękowe – objawy typowe dla chorób o podłożu psychicznym, np. zaburzeń lękowych;
• behawioralne – uzależnienia od alkoholu, narkotyków, objadanie się, zakupoholizm – czyli czynności zastępcze mające zagłuszyć depresyjne cierpienie.

„W zdecydowanej większości przypadków terapia przynosi ustąpienie depresji, lub znaczne jej złagodzenie” [12].

„Dzień po dniu, miesiąc po miesiącu, moje życie zaczęło wyglądać inaczej (…) Im lepiej się czułem, tym więcej robiłem i tym bardziej dbałem o siebie. Nie myślcie, że pstryk – świat stał się piękny a życie proste. Czasem te wszystkie problemy potrafią mnie przygnieść na całe dnie, a nawet tygodnie. Ale wtedy się nie poddaję, tylko walczę. I nie czuję się już osamotniony. Ta walka potrafi wyczerpać. Gdy jednak staję znów na nogi wiem, że warto ją toczyć” [13].

Bibliografia

• Ambroziak K., Żak P., Myśli niechciane i natrętne, „Charaktery. Wydanie specjalne”, Nr 1/2019
• Kokoszka A., „Psychoanalityczne ABC”, Universitas, Kraków, 2015.
• Platowska, Kaja „Po prostu mnie przytul”, Wydawnictwo Novae Res, Gdynia, 2014
• Porczyk S., Maski depresji „, „Charaktery. Wydanie specjalne „, Nr 1/2019
• Szaulińska Katarzyna, ilustr. Daniel Chmielewski, „Czarne Fale”, Fundacja III Kliniki Psychiatrii „Syntonia”, Warszawa 2016.
• Wilson K., DuFrene T., „W sieci natrętnych myśli. Jak uwolnić się od bezustannej walki lękiem i niepokojem”, GWP, Sopot 2018.
• https://kulturaliberalna.pl/2015/12/29/recenzja-czarne-fale-katarzyna-szaulinska-daniel-chmielewski-komiks-kl-dzieciom/
• https://pieknoumyslu.com/depresja-cytaty-pozwola-ci-sie-uporac/
• https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/psychiatria/depresja-maskowana-jak-ja-rozpoznac-objawy-i-leczenie-depresji-aa-gmSF-wkDX-wmaJ.html
• https://psychologiazycia.com/okropna-dolina-ruminacji-dlaczego-tak-trudno-dojsc-ladu-ze-samym-soba/

Artykuł pochodzi ze strony http://www.psychologia.net.pl/artykul.php?level=809 autor Maria Langer- Fyda